حكيم ابوالقاسم فردوسى

339

متن كامل شاهنامه فردوسى (شرح ميترا مهرآبادى)

رفتن گشتاسپ از پيش لهراسپ به خشم لهراسپ را دو فرزند بسان دو ماه بود كه سزاوار شاهى و تخت و كلاه بودند . يكى به نام گشتاسپ « 1 » و ديگرى زرير « 2 » بود كه سر نرّه شير را نيز به زير مىآوردند . در هر دانشى بر پدر نيز پيشى گرفته و در ميان سپاهيان ، سر به مردانگى برآورده بودند . هر دو شاهانى سرافراز و نيك پى و نبيره‌هاى كى كاووس بودند . لهراسپ نيز به ايشان شاد بود . ليك از آن رو كه گشتاسپ ، خيره‌سر بود ، لهراسپ از آن كار اندوهگين بود و از وى ياد نمىكرد . اين چنين بود تا روزگارى بگذشت و گشتاسپ [ از براى بىمِهرى شهريار به او ] پر از درد بود . روزى در پارس ، در زير درختان گل افشان ، تخت نهادند و لهراسپ بفرمود تا چند تن از بزرگان و سران سپاه به پيش او رفتند . پس به ميگسارى نشستند و دل آن شاه گيتى را شاد بكردند . در همان هنگام چون گشتاسپ مِى بخورد ، برپاى

--> ( 1 ) - نام گشتاسپ در اوستا و پارسى باستان به صورت ويشتاسپ Vitspa ( يونانى Ystsps ) مىباشد و مركب از دو جزء Vita به معنى چموش ، رمنده و aspa به معناى اسب است كه روى هم معنى دارندهء اسب چموش را مىدهد . اين نام به صورتهاى بشتاسب ، بشتاسف و گشتاسف نيز ضبط شده است . ر . ك . پورداود ، يشتها ، ج 2 ، ص 269 . ( 2 ) نام زرير Zarr در اوستا به صورت Zairiwairi ضبط شده است . جزء اول اين اسم يعنى Zairi به معناى زرد رنگ و زرين و جزء دوم يعنى Wairi به معناى بر و سينه مىباشد و روى هم به معناى زرين بر و زرين جوشن است . نام او در فقرات 113 - 112 آبان يشت و فقره 101 فروردين يشت ذكر شده و به فروهرش درود فرستاده شده است . پورداود ، يشتها ، ج 1 ، ص 287 382 . Justi , Iranisches Namenbuch , p . گشتاسپ ، پسر كوچكتر و زرير ، پسر بزرگتر بود . مجمل التواريخ و القصص ، ص 30 . به تعبير ثعالبى آنچه كه گشتاسپ را بر زرير ويژه‌تر مىساخت ، زيبايى و نيرومندى و بالابلندى و بهره‌مندى فراوان او از فرّهء ايزدى بود . تاريخ غررالسير ، ص 156 . بايد توجه داشت كه لهراسپ داراى فرزندان ديگرى نيز بوده است . ر . ك . بندهش ، ص 151 .